Το διάστημα εμπιστοσύνης δείχνει πόση στατιστική αβεβαιότητα έχει η εκτίμηση μιας μελέτης. Ένα στενότερο διάστημα δείχνει μεγαλύτερη ακρίβεια, όταν συγκρίνουμε την ίδια μέτρηση στο ίδιο επίπεδο εμπιστοσύνης. Το «95%» περιγράφει πώς αποδίδει η μέθοδος σε πολλές επαναλήψεις της δειγματοληψίας υπό τις ίδιες συνθήκες.
Ο ίδιος μέσος όρος μπορεί να λέει δύο διαφορετικές ιστορίες
Σκέψου δύο υποθετικές έρευνες για τον χρόνο που χρειάζονται οι επισκέπτες μιας βιβλιοθήκης για να βρουν ένα βιβλίο. Και οι δύο εκτιμούν μέσο χρόνο 10 λεπτά. Η πρώτη δίνει διάστημα εμπιστοσύνης 95% από 9 έως 11 λεπτά. Η δεύτερη δίνει από 6 έως 14 λεπτά.
Αν διαβάσεις μόνο το «10 λεπτά», οι δύο εκτιμήσεις φαίνονται ίδιες. Τα όρια δείχνουν ότι η πρώτη έχει μεγαλύτερη ακρίβεια. Αφορούν τον μέσο χρόνο στον πληθυσμό που θέλουν να μελετήσουν οι ερευνητές. Οι μεμονωμένοι επισκέπτες μπορεί να χρειαστούν πολύ περισσότερο ή πολύ λιγότερο χρόνο.
Πώς διαβάζουμε το «95%»;
Φαντάσου ότι επαναλαμβάνουμε τη δειγματοληψία πολλές φορές με τις ίδιες συνθήκες και υπολογίζουμε κάθε φορά ένα νέο διάστημα με την ίδια μέθοδο. Εφόσον ισχύουν οι υποθέσεις της μεθόδου, περίπου 95 στα 100 τέτοια διαστήματα θα περιέχουν την πραγματική τιμή που προσπαθούμε να εκτιμήσουμε. Αυτό είναι ιδιότητα της διαδικασίας. Για το συγκεκριμένο διάστημα που έχουμε μπροστά μας, η πραγματική τιμή είτε βρίσκεται μέσα είτε βρίσκεται έξω.
Τι κοιτάζουμε δίπλα στα όρια;
- Τι μετρήθηκε και σε ποια μονάδα; Στο παράδειγμα με τη βιβλιοθήκη έχουμε λεπτά. Σε μια σύγκριση μελετών, πρώτα βεβαιωνόμαστε ότι τα όρια περιγράφουν το ίδιο πράγμα.
- Πόσο απέχουν μεταξύ τους τα όρια; Το πλάτος μάς βοηθά να κρίνουμε πόσο ακριβής είναι η εκτίμηση. Δες πώς συνδέεται με το μέγεθος και τους περιορισμούς μιας μελέτης.
- Πώς επιλέχθηκε το δείγμα; Αν οι ερευνητές ρώτησαν μόνο συχνούς επισκέπτες, ένα στενό διάστημα δεν διορθώνει την πιθανή μεροληψία του δείγματος.
Σε μια σύγκριση που εκφράζεται ως διαφορά, το μηδέν αντιστοιχεί σε καμία διαφορά. Αν το διάστημα περιλαμβάνει το μηδέν, η απουσία διαφοράς παραμένει συμβατή με τα δεδομένα και τη μέθοδο. Για το πώς αυτό σχετίζεται με το «στατιστικά σημαντικό», αξίζει να δεις πώς παρουσιάστηκαν μαζί η εκτίμηση και τα όριά της. Αν ο αριθμός προέρχεται από συστηματική ανασκόπηση, έχει σημασία και ποιες μελέτες συνδυάστηκαν.
