Μια πειστική ανάρτηση, ένα εντυπωσιακό βίντεο ή ένας τίτλος με τη λέξη «επιστήμονες» δεν αποτελούν από μόνα τους αξιόπιστη πληροφορία υγείας. Στο MED247 ελέγχουμε πρώτα από πού προέρχεται ένας ισχυρισμός, τι ακριβώς λέει η πηγή και ποια είναι τα όριά της.
Ο έλεγχος σε έξι βήματα
- Εντοπίζουμε την αρχική πηγή. Δεν αρκεί ένα άρθρο που αναπαράγει άλλο άρθρο.
- Ελέγχουμε φορέα και συγγραφέα. Αναζητούμε πραγματική ταυτότητα, ειδικότητα και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
- Διαβάζουμε πέρα από τον τίτλο. Ο τίτλος συχνά απλοποιεί ή υπερβάλλει το πραγματικό εύρημα.
- Ελέγχουμε ημερομηνία και πλαίσιο. Παλιότερα δεδομένα μπορεί να έχουν αντικατασταθεί.
- Αντιστοιχίζουμε κάθε βασικό ισχυρισμό με πηγή.
- Δηλώνουμε τι δεν γνωρίζουμε. Η αβεβαιότητα είναι μέρος της επιστημονικής ακρίβειας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει να αξιολογούμε την πηγή, να διαβάζουμε πέρα από τον τίτλο, να ελέγχουμε τον συγγραφέα, την ημερομηνία και τα υποστηρικτικά στοιχεία.
Τι δεν κάνουμε
Δεν παρουσιάζουμε προσωπικές μαρτυρίες ως απόδειξη. Δεν μετατρέπουμε μια συσχέτιση σε αιτία. Δεν χρησιμοποιούμε την έκφραση «ιατρικά ελεγμένο» χωρίς πραγματικό, αναγνωρίσιμο επαγγελματία υγείας. Όταν ένα ουσιαστικό στοιχείο αλλάζει, ενημερώνουμε το άρθρο και την ημερομηνία ελέγχου.
Τι μπορεί να ελέγξει ο αναγνώστης
Άνοιξε τις πηγές, δες αν οδηγούν στο πρωτότυπο υλικό και σύγκρινε το συμπέρασμα του άρθρου με αυτό που γράφει πραγματικά η πηγή. Έλεγξε επίσης αν αναφέρονται περιορισμοί, πληθυσμός μελέτης και ημερομηνία ενημέρωσης.
Πηγές
- WHO — Let’s flatten the infodemic curve
- WHO — Global principles for identifying credible sources of health information
Το άρθρο εξηγεί τη συντακτική μεθοδολογία του MED247 και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή.
