Διαγραμμένη ανάρτηση κοινωνικού δικτύου που δεν αποδεικνύει ιατρικό ισχυρισμό

Αν μια ανάρτηση διαγραφεί, αποδεικνύεται ότι έλεγε την αλήθεια;

Η διαγραφή μιας ανάρτησης δεν επιβεβαιώνει το περιεχόμενό της. Μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους και ο ισχυρισμός πρέπει να ελεγχθεί ανεξάρτητα.

Όχι. Η διαγραφή μιας ανάρτησης δεν αποδεικνύει ότι έλεγε την αλήθεια. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ούτε το αντίθετο. Για να κρίνουμε έναν ισχυρισμό υγείας, χρειάζονται τα στοιχεία που τον στηρίζουν. Για να εξηγήσουμε την αφαίρεση ενός post, χρειάζονται πληροφορίες για τη συγκεκριμένη αφαίρεση. Πρόκειται για δύο διαφορετικά ερωτήματα.

Η απουσία δεν μας λέει τον λόγο

Ένα μήνυμα «το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο» δεν λειτουργεί σαν επιστημονικό πόρισμα. Μπορεί να μην γνωρίζουμε αν αφαιρέθηκε το ίδιο το βίντεο, περιορίστηκε η ορατότητά του ή άλλαξε η κατάσταση του λογαριασμού. Δεν είναι λογικό να συμπληρώνουμε αυτό το κενό με την εξήγηση που μας αρέσει περισσότερο.

Για παράδειγμα, η επίσημη ενημέρωση του YouTube για την εφαρμογή κανόνων περιγράφει αφαιρέσεις, περιορισμούς, ιδιωτική προβολή και διαδικασίες ένστασης. Αναγνωρίζει επίσης ότι μπορούν να γίνουν λάθη. Αυτό δείχνει γιατί χρειάζεται συγκεκριμένη τεκμηρίωση· δεν εξηγεί αυτομάτως τι συνέβη σε οποιαδήποτε ανάρτηση άλλης πλατφόρμας.

Τι ισχυριζόταν ακριβώς το περιεχόμενο;

Πριν ψάξουμε την απάντηση, διατυπώνουμε το ερώτημα. Μια λεζάντα που λέει «αυτό δεν θέλουν να το μάθεις» δεν περιέχει αρκετή πληροφορία για έλεγχο. Ποια είναι η συγκεκριμένη δήλωση; Αφορά αποτέλεσμα έρευνας, ιδιότητα προϊόντος ή προσωπική εμπειρία; Υπάρχει σύνδεσμος προς την αρχική πηγή;

Ένα υποθετικό παράδειγμα: ένα screenshot γράφει ότι μια νέα μελέτη απέδειξε κάτι, αλλά το post έχει χαθεί. Αν βρεθεί η ίδια η μελέτη, ο ισχυρισμός μπορεί να ελεγχθεί ανεξάρτητα από την τύχη της ανάρτησης. Αν δεν βρεθεί, η έλλειψη στοιχείων παραμένει. Δεν μετατρέπεται σε απόδειξη συγκάλυψης.

Έλεγξε τα συμφραζόμενα, όχι μόνο το screenshot

Η ημερομηνία, ο συντάκτης και το πλήρες κείμενο βοηθούν να καταλάβουμε τι ειπώθηκε. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει να ελέγχουμε την πηγή, την ημερομηνία και τα υποστηρικτικά στοιχεία. Ένα απόσπασμα μπορεί να αφήνει έξω μια διόρθωση, μια επιφύλαξη ή το γεγονός ότι ο δημιουργός παρουσίαζε μια άποψη άλλου προσώπου.

Για ένα βίντεο που κυκλοφορεί χωρίς το αρχικό πλαίσιο, δες γιατί το viral δεν ισοδυναμεί με ιατρική απόδειξη. Αν το βασικό επιχείρημα είναι η δημοτικότητα, βοηθά και η διάκριση ανάμεσα σε πολλές κοινοποιήσεις και αξιοπιστία.

Η πιο έντιμη απάντηση μπορεί να είναι «δεν γνωρίζουμε»

Αν δεν υπάρχει επαρκής δημόσια εξήγηση της αφαίρεσης, μπορούμε να αφήσουμε το ερώτημα ανοιχτό, χωρίς βιαστική ετυμηγορία. Παράλληλα συνεχίζουμε τον έλεγχο της ίδιας της πληροφορίας υγείας. Δεν χρειάζεται να πάρουμε θέση για ένα άγνωστο κίνητρο προκειμένου να ζητήσουμε πραγματικές πηγές για έναν συγκεκριμένο ισχυρισμό.

Πηγές